مهراز انیماتور

سخن از جام کوچک سفالی است که به صورت چرخساز ساخته شده و همانند دیگر سفال های پیش از تاریخ نقوشی بر خود دارد . این نقوش بزی را تصویر میکند که در چند حرکت به سمت شاخه گیاهی میجهد و آن را میبلعد . حرکت ها ابتدایی و غیر ماهرانه (به تآبیر امروزی البته) طراحی شده اند و حتی خود جام هم از تکنیک بالایی در سفالگری برخوردار نیست . اما اندیشه ای که در 5000 سال پیش حرکت را دیده و سپس آن را بر بدنه این جام طراحی کرده شگفت انگیز است و باستان شناسان معتقدند مردمان شهر سوخته بسیار باهوش ، هنرمند و در زمان خود پیشرو بوده اند . رسانه ها (البته منظور رسانه ملی نیست ! جای بسی تعجب و تحیر که برای این پدیده بزرگ هنری و تاریخی به یک برنامه بسنده مکینند و خبر خاصی منتشر نمیشه !!!) افکار عمومی را به این شیئ مهم جلب کرده اند و این خبر سر تیتر اخبار فرهنگی شد .

دکتر سیدمنصور سیدسجادی سرپرست تیم باستانشناسی شهر سوخته درباره این کوزه سفالی چنین میگوید :" این جام در سال  1356 و توسط همکاران ایتالیایی ما پیدا شد ولی توسط گروه باستان شناسی شهر سوخته به عنوان اولین بیان تصویری جهان یا به نوعی کهن ترین انیمیشنی که تا کنون شناخته شده ، معرفی گردید . "

خبر ناپدید شدن جام کهن !؟

خبر ناپدید شدن به این دلیل پخش شد که یک گروه فیلم سازی که قصد داشت با ساخت فیلم مستندی از این ظرف ، آن را در مجمع عمومی بین المللی فیلمسازان انیمیشن معرفی کند ، در جستجوی آن به زاهدان رفته بود . غافل از آن که این ظرف 27 سال پیش پیدا شده بوده و اکنون در موزه ملی ایران نگهداری میشود . همین خبر باعث شده بود تا برای یافتن آن جنجال فراوان به پا شود .پس از یک هفته این شیئ در گنجینه آثار ملی که از چشم رسانه ها (!) پنهان شده بود ، پیدا شد . با شماره ثبتی مشخص .

مشخصات ظرف

دکتر سیدسجادی باستان شناسی که از نخستین روزهای کاوش در این شهر تا امروز ، کار مطالعه و تحقیق روی یافته های این شهر انجام داده در این مورد میگوید : "واژه جام شهر سوخته شاید اصلا درست نباشد چرا که ما در شهر سوخته جام های زیادی داریم که برخی توسط ما (تیم ایرانی) و برخی توسط همکاران ایتالیایی پیدا شده اند . من تصور میکنم جنجالی که در باره گم شدن یک ظرف در شهر سوخته بوجود آمد تنها شایعه ای بی پایه است .  کوزه سفالی شهر سوخته که بیانگر اولین انیمیشن تاریخ است ، ظرفی است به ارتفاع 12 سانتی متر به قطر دهانه 8 الی 9 سانتی متر (متفاوت چون ظرف کج هست) . این ظرف در گور فردثروتمند 35 تا 40 ساله ای و در سال 1356 توسط تیم ایتالیایی کاوش های شهر سوخته و مشخصا آقای پروفسور مارچلو پیپرنو پیدا شد .

میخواهم در اینجا به حقوق فرد سومی نیز اشاره کنم که مهم تر از حقوق یابنده و مفسر است و او همان فرد سازنده است .هنرمندی که حدود 4400 سال پیش به انعکاس طبیعت بر روی ظروف قانع نشده (اشاره به اینکه بر روی اکثر ظروف کشف شده از شهر سوخته نقوشی وجود دارد ولی هیچ کدام بیانگر حرکت نیست) . در واقع این ایرانی هنرمند در 4،5 هزار سال پیش به حرکت یک بز برای رسیدن به یک درخت فکر کرده و بعد آن را در 5 حرکت به تصویر کشیده است ."

اکنون این ظرف سفالی با ارزش صحیح و سالم میباشد و به درستی نگهداری میشود و موجب افتخار ما ایرانیان است  .